Ceza dosyalarında ilk ifade aşamasından duruşma takibine kadar deliller, isnat edilen suç ve usuli haklar dikkatle değerlendirilir. Soruşturmayı Cumhuriyet Başsavcılığı yürütür; kovuşturma suçun niteliğine göre Asliye Ceza veya Ağır Ceza Mahkemesinde görülür. İfade ve sorgu sırasında müdafi yardımından yararlanma hakkı vardır.
| Görevli yargı mercii | Sulh Ceza Hâkimliği, Asliye Ceza ve Ağır Ceza Mahkemesi |
|---|---|
| Dosyayı takip eden | Av. Mahmut Güneş |
Bu Alanda Üstlendiğimiz İşler
- Şüpheli ve sanık müdafiliği (Karakol, jandarma, savcılık ifade ve Sulh Ceza sorgu süreçleri)
- Ağır Ceza Mahkemesi ve Asliye Ceza Mahkemesi kovuşturma ve duruşma vekilliği
- Gözaltı, yakalama, tutuklama ve adli kontrol kararlarına gerekçeli itiraz başvuruları
- Mağdur, müşteki ve katılan vekilliği (Suç duyurusu, şikayet dilekçesi ve davaya katılma talepleri)
- Hukuka aykırı delillerin ayıklanması ve delil yasaklarına (CMK m.217/2) ilişkin savunma stratejisi
- Uzlaştırma müzakerelerinin takibi ve uzlaşma protokolü danışmanlığı (CMK m.253)
- Seri muhakeme usulü ve basit yargılama usulü süreçlerinin yönetimi (CMK m.250-251)
- HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) ve cezanın ertelenmesi şartlarının denetimi
- Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) ve Yargıtay (Temyiz) kanun yolu layihalarının hazırlanması
- İnfaz hukuku danışmanlığı (Koşullu salıverilme, denetimli serbestlik, açık cezaevi ve müddetname kontrolü)
Süreç Nasıl İlerler?
- Soruşturma dosyasındaki tutanaklar, isnat edilen suçlama ve mevcut deliller incelenir.
- Müvekkil ile ifade öncesi görüşme yapılarak susma hakkı veya savunma beyanları planlanır.
- İfade ve sorgu süreçlerine bizzat iştirak edilir; adli kontrol ve tutuklama taleplerine itiraz edilir.
- İddianamenin kabulü sonrası Asliye veya Ağır Ceza Mahkemesinde esasa ilişkin savunma layihası sunulur.
- Duruşmalarda tanıkların çapraz sorgusu, kamera ve HTS bilirkişi incelemeleri talep edilir.
- Hüküm sonrası istinaf ve Yargıtay temyiz başvuruları yasal süreleri içinde tamamlanır.
Kritik Yasal Süreler
| Konu | Süre | Açıklama |
|---|---|---|
| Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet | 6 ay (hak düşürücü) | Fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 6 ay içinde yetkili makamlara şikayet yapılmalıdır (TCK m.73). |
| Tutuklama ve adli kontrol kararına itiraz | 7 gün | Sulh Ceza Hakimliği veya Ağır Ceza Mahkemesi kararının öğrenilmesinden itibaren 7 gündür (CMK m.268). |
| Basit yargılama usulünde itiraz | 15 gün | Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde genel hükümlere göre duruşma açılması istenir (CMK m.251). |
| İstinaf | 2 hafta | Hükmün açıklanmasından, yokluğunda verilmişse tebliğinden itibaren iki hafta içinde Bölge Adliye Mahkemesine başvurulur (CMK m.273). |
| Temyiz | 2 hafta | Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairesi kararının açıklanmasından, yokluğunda verilmişse tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m.291). |
İlk Değerlendirmede Bakılanlar
- Arama, el koyma ve gözaltı işlemlerinin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ve arama kararı denetimi
- HTS baz istasyonu kayıtları, güvenlik kamerası görüntüleri ve dijital materyal inceleme raporları
- Tanık beyanları arasındaki çelişkiler, teşhis tutanaklarının geçerliliği ve menfaat çatışmaları
- Meşru müdafaa, zorunluluk hali, hata veya haksız tahrik gibi cezasızlık veya indirim sebeplerinin varlığı
- Müsadere, adli para cezasına çevirme ve infaz rejimine ilişkin lehe kanun hükümleri
İlk Görüşmeye Getirebileceğiniz Belgeler
Belgelerin tamamının hazır olması gerekmez; elinizde bulunanları getirmeniz ya da fotoğrafını WhatsApp’tan göndermeniz yeterlidir.
- İfade ve sorgu tutanakları (Kolluk, Savcılık, Sulh Ceza)
- İddianame ve tensip zaptı örneği
- Adli kontrol veya tutuklama kararı sureti
- Olay yeri inceleme tutanakları, kamera kayıtları veya dijital veriler
- Adli Tıp veya doktor muayene raporları
- Daha önce verilmiş mahkeme kararları veya tebligat evrakları
Uygulamaya İlişkin Notlar
- Anayasa m.38/6 ve CMK m.217/2 gereğince kanuna aykırı olarak elde edilmiş deliller, suçun sübutunda hükme esas alınamaz.
- Şüpheli ve sanık, soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında avukat yardımından yararlanma ve susma hakkına sahiptir; bu hakların kısıtlanması mutlak bozma sebebidir.
- Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda uzlaştırma usulü işletilmeden dava açılamaz; açılmışsa durma kararı verilerek dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir.
- CMK m.100 uyarınca tutuklama bir ceza değil, istisnai bir tedbirdir; adli kontrol tedbirlerinin yetersiz kalacağı somut olgularla gerekçelendirilmelidir.
Mevzuat ve İçtihat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK)
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK)
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun
- Anayasa m.38 (Suç ve Cezalara İlişkin Esaslar & Masumiyet Karinesi)
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve ceza dairelerinin kararları
Sıkça Sorulan Sorular
İfadeye avukatla gitmek zorunlu mu?
Zorunlu müdafilik halleri dışında zorunlu olmasa da hak kaybı yaşamamak, delil yasaklarını denetlemek ve doğru savunma stratejisi oluşturmak için ifadeye avukatla katılmak hayati önemdedir.
Şikayet süresi her suçta aynı mı?
Hayır. Takibi şikayete bağlı suçlarda fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 aylık hak düşürücü süre vardır. Re'sen (kendiliğinden) soruşturulan suçlarda ise dava zamanaşımı süreleri geçerlidir.
Uzlaştırma her ceza dosyasında uygulanır mı?
Hayır. Yalnızca TCK'da ve özel kanunlarda açıkça belirtilen şikayete bağlı suçlar ve katalogda yer alan belirli kasten/taksirle yaralama, hakaret, tehdit, dolandırıcılık gibi suçlarda uygulanır.
Tutuklama kararına nasıl itiraz edilir?
Tutuklama kararının tefhim veya tebliğinden itibaren 7 gün içinde kararı veren Sulh Ceza Hakimliğine veya bir üst Asliye/Ağır Ceza Mahkemesine gerekçeli itiraz dilekçesi sunulur.
Mağdur taraf ceza dosyasını nasıl takip eder?
Suç duyurusunda bulunulması, delillerin savcılığa sunulması, iddianame sonrası mahkemede 'katılan' (müdahil) sıfatı alınması ve tazminat haklarının saklı tutulmasıyla takip edilir.
Hukuka aykırı delil mahkemede kullanılır mı?
Hayır. Anayasa m.38/6 ve CMK m.217/2 uyarınca hukuka aykırı elde edilmiş ses kayıtları, izinsiz kamera kayıtları veya usulsüz arama sonuçları hükme esas alınamaz.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) nedir?
Sanığa hükmolunan 2 yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasının belirli şartlar altında 5 yıllık denetim süresi boyunca sonuç doğurmamasıdır; güncel yasal düzenlemelerle istinaf yolu açılmıştır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut dosyanızda süre ve haklarınız, belgeler incelenerek değerlendirilir.
